GENEALOGIA POLSKA

Drzewo genealogiczne - drzewo rodowe, drzewo filogenetyczne, plastyczne przedstawienie pokrewieństwa pomiędzy protoplastami rodu i ich potomkami (rozwój rodowy) w formie rozgałęzionego drzewa z imionami i datami życia lub wizerunkami członków rodziny. Starannie przechowywane z pokolenia na pokolenie.

Wiele osób zarzuty i uwagi do swoich dzieł odbiera jako ataki, przejawy dyskryminacji czy zazdrości a nawet antypolskości, antyniemieckości czy antyjudaizmowi. Postawy dalekie od rzetelności nie są cechą współczesności. Słynne dzieło Waleriana Nakandy Trepki  "Liber generationis plebanorum" (zwane też "Liber chamorum") okazało się dziełem kłamliwym. Praca która w założeniu miała oczyścić środowisko szlachty z uzurpatorów w rzeczywistości jest zbiorem niezweryfikowanych pomówień. Trepka objeżdżając szlachtę zbierał opinie o sąsiadach, którzy wykorzystywali Trepkę do walki z sąsiadami-szlachcicami.

Każde źródło informacji powinno być weryfikowane, w szczególności zawartość serwisów internetowych, przekazów ustnych i efekty pracy płatnych poszukiwaczy. Wobec pozornej dostępności danych genealogicznych (internet, poszukiwacze, bazy danych, elektroniczne wydania książek) genealog staje przed problemem wiarygodności i ostatecznie część danych musi odrzucić. Niezwykle skomplikowana natura człowieka sprawia że badania nie zakończą się nigdy. Nawet tak oczekiwane przeniesienie danych archiwalnych na postać cyfrową i pełna dostępność nie zmieni sytuacji. Problemem pozostaną: niepiśmienność opisywanych osób którzy nie potrafili zweryfikować poprawności zapisu nawet nazwiska, zapisy w obcych językach, błędy popełniane przy przepisywaniu lub tłumaczeniu, luki w danych, podawanie nieprawdziwych danych itp. Ostatecznie docieranie do prawdy jest bardzo interesujące, stanowi prace trudna, żmudną lecz bardzo satysfakcjonującą. Często bardzo ciekawe jest nawet odkrycie przyczyny braku informacji...

Każdy człowiek ma prawo do prywatności tak dzisiaj jak i kiedyś. Niektórzy w przeszłości z ważnych dla siebie powodów podejmowali bardzo trudne decyzje takie jak zmiana nazwiska, adopcja lub porzucenie, rozwód czy... bigamia (zwłaszcza po wielkich wojnach gdy przez długi czas współmałżonek nie wracał dochodziło do kolejnego małżeństwa) lub małżeństwa pomiędzy krewnymi, ukrywanie pochodzenia i narodowości itp. Jest nierozwiązanym problemem moralnym czy w imię swojej satysfakcji powinniśmy odkryć i upublicznić niektóre fakty zmieniając w ten sposób życie nam współczesnych? Czy może powinniśmy napotykając tajemnicę uszanować ją jako własność naszego przodka? Czy docieranie do prawdy historycznej usprawiedliwia nasze działanie?

Starajmy się aby w naszym działaniu dominowała patriotyczna funkcja genealogii, aby genealogia zamiast łączyć ludzi nie stała się narzędziem walki. Brońmy się przed ubarwianiem własnej przeszłości.

Częste zmiany polityczne w średniowieczu wiązały się z podbojami, rozpadami poprzez podziały dóbr pośród spadkobierców, wojen prowadzonych przez pretendentów. Wówczas bardzo dużą wagę przykładano do rzetelnie prowadzonych zapisów genealogicznych, gdyż stanowiły częstokroć podstawę do roszczeń spadkobierców. Dlatego średniowieczne dane są bardzo dokładne.

O dokładności zapisów średniowiecznych zadecydowały też kwestie biurokratyczne: nadania dóbr przez króla w zamian za zasługi, zapisywanie transakcji ziemskich, procesów oraz ciężarów podatkowych (obowiązków z tytułu nadania dóbr). Druga połowa ubiegłego tysiąclecia upłynęła na masowym tworzeniu drzew genealogicznych z powodu konieczności wywodzenia swego stanu. Od tego momentu genealogia przestała być domeną rodów panujących.